7 grudnia 2019 roku, godz. 13.00-15.00, Instytut Teatralny w Warszawie (ul. Jazdów 1)

• Uroczystość rozdania nagród II edycji konkursu Programu Trzeciego Polskiego Radia na oryginalny dramat radiowy
  W II edycji konkursu Trójki nagrodzeni zostali: Szymon Bogacz za sztukę Nikos z Chojnowa (I nagroda), Agnieszka Charkot za sztukę Stół z powyłamywanymi nogami (II nagroda), Mateusz Żaboklicki za sztukę Pacierz Nościerz (III nagroda), zaś wyróżnienia otrzymały dramaty: Sandry Staletowicz (Listy do niezaproszonych) i Natalii Stencel (Przyjdź).
  Laureaci w sposób twórczy, śmiały i dogłębny podjęli temat tegorocznej edycji konkursu. Nagrodzone słuchowiska opowiadają o stosunku Polaków do emigrantów,  o mechanizmach wykluczenia i społecznej zależności, o trudnych relacjach w rodzinie, o sytuacji ludzi odrzuconych, wyalienowanych, niezdolnych do utrzymania związku z innymi osobami.

• Słuchowisko na żywo: Szymon Bogacz, Nikos z Chojnowa, reż. Artur TyszkiewiczUroczystości rozdania nagród towarzyszyć będzie słuchowisko na żywo na podstawie nagrodzonej sztuki Szymona Bogacza.

Organizatorami wydarzenia są: Program Trzeci Polskiego Radia, Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym IBL PAN i Instytut Teatralny.

Wstęp wolny.

15 maja (środa)

11.00 Otwarcie konferencji:
Co udało się reaktywować? Dyskusja panelowa wokół pierwszej edycji serii „Dramat Polski. Reaktywacja”. Udział biorą: Aneta Głowacka, Ewa Wąchocka, Artur Grabowski, Piotr Dobrowolski, Cezary Niedziółka, Jarosław Tumidajski.
Prowadzenie: Jacek Kopciński

12.00 Przerwa na kawę

12.30
Wojciech Baluch (UJ)
Ramy gatunkowe w świetle dramaturgii pamięci
Beata Popczyk-Szczęsna (UŚ)
Biogramat – nowa forma dramatyczna czy hybryda gatunkowa?
Ewa Wąchocka (UŚ)
Kiedy muzyka jest działaniem.  Kontaminacje gatunkowe nowego dramatu
Aneta Głowacka (UŚ)
Pomiędzy światami, pomiędzy tekstami. O synkretyzmie w twórczości dramatopisarskiej Przemysława Pilarskiego

15.30 Przerwa na lunch

16.00
Karolina Felberg (IBL PAN)
Postępowo-reaktywny dramat radiowy Jarosława Abramowa-Newerlego jako prefiguracja angażującego się w rzeczywistość współczesnego tekstu dramatycznego
Piotr Dobrowolski (UAM)
Polski dramat krytyczny. „Rząd dusz” jako współczesny fantazmat teatralny

16 maja (czwartek)

10.00
Kamila Łapicka (UW)
Opowiadanie graficzne w teatrze dramatycznym – „Intensamente azules” Juana Mayorgi
Elżbieta Pawłowska (UJ)
UBU compagnie de création – między aktorem a maską wideo
Bartłomiej Kuczkowski (UMK w Toruniu)
Egzemplarz inspicjencki jako wyzwanie badawcze. Próba charakterystyki

12.00 Przerwa na kawę

12.30
Tomasz Kaczorowski (UG)
Kreacyjna moc języka. „W brzuchu wilka” Roberta Jarosza jako propozycja nowego języka w dramaturgii dla młodych widzów
Jan Podniesiński (UW)
„Kartoteka” rozszerzona, czyli po co otwarta jest forma?

14.00 Przerwa na lunch

 15.00
Agnieszka Kramkowska-Dąbrowska (IBL PAN)
Dramat i scenariusz czy dramat telewizyjny?
Jacek Kopciński (IBL PAN)
Nowy dramat radiowy? Przemiany technologii – przemiany gatunku

17.00
Pokaz spektaklu Falowiec na podstawie dramatu Moniki Milewskiej w reż. Jakuba Pączka (nagrody za najlepszy tekst dramatyczny oraz najlepszy spektakl wg dziennikarzy i krytyków na festiwalu „Teatroteka Fest 2019”)

Organizatorzy:Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym IBL PAN, Uniwersytet Śląski w Katowicach

SERDECZNIE ZAPRASZAJĄ NA KONFERENCJĘ NAUKOWĄ

Gatunki dramatyczne. Rekonfiguracje

Charakterystyczna dziś płynność gatunków dramatycznych jest wyrazem przemian zachodzących w pisarstwie dla teatru, a zarazem ich siłą sprawczą. Zacieranie granic między formami gatunkowymi i niegatunkowymi, literackimi i pozaliterackimi pociąga za sobą różnokierunkowe transgresje oraz rekonfiguracje, sankcjonuje hybrydy gatunkowe, miksty, intertekstualne aluzje i gry z konwencją, formy niestabilne, tymczasowe czy wręcz jednorazowe. Jasne kategorie gatunkowe uległy zachwianiu, a dotychczasowe różnice  między gatunkami straciły znaczenie, w konsekwencji tradycyjne pojęcie gatunku przestało być wystarczające. Przedmiotem konferencji pragniemy uczynić zagadnienia związane z dynamicznie zmieniającą się współcześnie sytuacją gatunków dramatycznych, ich statusem i znaczeniem. Proponujemy poddać refleksji innowacje pisarskie i działania artystyczne w perspektywie gatunkowości, jak również narzędzia i klasyfikacje genologiczne, które domagają się nie tylko głębszego przemyślenia, ale – być może – także weryfikacji. Celowe wydaje się podjęcie pytania, czy dzisiejszy synkretyzm gatunkowy świadczy o zamieraniu gatunku, czy też jest efektem ewolucyjnego procesu, prowadzącego do wypierania jednych paradygmatów przez inne. Estetyka agatunkowości staje się szczególnie znamienna dla teatru postdramatycznego, którego przedstawienia wykraczają poza ramy dramatu. Tematykę dotyczącą twórczości dla teatru chcemy powiązać z kwestią świadomości gatunkowej widzianej również z perspektywy odbioru, przywoływanej i pobudzanej (na różne sposoby) w tekstach.  Myślenie gatunkami z jednej strony unieważniane zarówno przez performatykę, jak i przez nowe media, z drugiej – pozostaje przejawem naszej pamięci kulturowej, choć nie wyznacza już kodów odbiorczych ani horyzontu oczekiwań.

W trakcie konferencji proponujemy między innymi następujące obszary refleksji:
– perspektywy gatunkowego ujęcia współczesnego dramatopisarstwa
– gatunkowość tekstów dramatycznych wobec ekspansji nowych tematów i dezintegracji/  przewartościowania/ kontaminacji estetyk
– niestandardowe sposoby użycia starych wzorców gatunkowych
– nowe formy dramatyczne „w uścisku” z formatami filmowymi, telewizyjnymi, internetowymi
– przekształcenia gatunkowe dramatyczno-teatralne  a wzorce przedstawień kulturowych
– demontaż tradycyjnych form dramatycznych we współczesnym teatrze
– gatunkowe narzędzia w badaniach nad współczesnym dramatem/ pisarstwem teatralnym.

Konferencja odbędzie się w Warszawie w dniach 15-16 maja 2019 roku w Instytucie Badań Literackich PAN (ul. Nowy Świat 72, Pałac Staszica).

Licząc na Państwa zainteresowanie proponowaną problematyką konferencji, uprzejmie prosimy o nadsyłanie zgłoszeń tematów wystąpień  (wraz z krótkim streszczeniem) do 14 kwietnia 2019 na adres: ztid@us.edu.pl.

Przewidywana jest opłata konferencyjna w wysokości 350 zł, która obejmuje wyżywienie oraz serwis kawowy, materiały konferencyjne i druk recenzowanej książki. Opłatę prosimy wnosić na konto:

Instytut Badań Literackich Polskiej Akademii Nauk
ul. Nowy Świat 72
00-330 Warszawa
Nr konta: BGK  13 1130 1017 0020 1466 2720 0001

W tytule przelewu prosimy wpisać: „Nazwisko, imię, opłata konferencyjna – Gatunki dramatyczne”.

W imieniu organizatorów

Ewa Wąchocka
Jacek Kopciński        

]]> https://dramatpolski.pl/konferencja-naukowa-gatunki-dramatyczne-rekonfiguracje-15-16-maja-2019-r/feed/ 0 https://dramatpolski.pl/v-maraton-sluchowisk-czyli-final-konkursu-na-oryginalny-dramat-radiowy-nasluchiwanie-niepodleglosc/ https://dramatpolski.pl/v-maraton-sluchowisk-czyli-final-konkursu-na-oryginalny-dramat-radiowy-nasluchiwanie-niepodleglosc/#comments Sun, 25 Nov 2018 15:09:56 +0000 http://dramatpolski.pl/?p=2497 2 grudnia 2018 r. w godzinach 12.00-19.00 usłyszymy pięć nowych słuchowisk, powstałych na podstawie dramatów, które zwyciężyły w konkursie Programu III Polskiego Radia „Nasłuchiwanie: Niepodległość”” Premierowe słuchowiska podejmują temat niepodległości w sposób absolutnie nieoczywisty. Kontekst 100 rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości istnieje w nich wyłącznie jako inspiracja do oryginalnych opowieści, które odwołują się do różnych momentów historycznych, przenoszą nas w polską współczesność, odważnie podejmują zagadnienie wewnętrznej niezależności bohaterów – zwłaszcza kobiet. Słuchowiska utrzymane są w różnych konwencjach: reportażu, komedii radiowej, rozpisanego na głosy poematu, akustycznej podróży wyobrażonej. Emisji słuchowisk towarzyszyć będą rozmowy z ich twórcami i realizatorami.

Miejsce: Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, ul. Jazdów 1

Wstęp wolny

Program:

12.00
I nagroda
Marcin Teodorczyk – „Nie-miejsce”
Reżyseria: Anna Wieczur-Bluszcz
Realizacja akustyczna:  Maciej Kubera
Rozmowa z autorem i twórcami słuchowiska

13.00
II nagroda
Katarzyna Dąbkowska-Kułacz – „Autarkia”
Reżyseria: Katarzyna Dąbkowska-Kułacz
Realizacja akustyczna: Paweł Szaliński
Rozmowa z autorem i twórcami słuchowiska

Przerwa na kawę

15.00
III nagroda
Edward Dewereński – „Radio Wolna Europa”
Reżyseria:  Dominika Kluźniak
Realizacja akustyczna: Andrzej Brzoska
Rozmowa z autorem i twórcami słuchowiska

16.00
wyróżnienie
Witold Pelka – „I w anioły”
Reżyseria: Dobrosława Bałazy
Realizacja akustyczna:  Maciej Kubera
Rozmowa z autorem i twórcami słuchowiska

Przerwa na kawę

17.30
wyróżnienie
Tomasz Man – „Wojna dziecko matka”
Reżyseria: Tomasz Man
Realizacja akustyczna:  Andrzej Brzoska
Rozmowa z autorem i twórcami słuchowiska

Prowadzenie: Jacek Kopciński

Organizatorzy maratonu:
Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym IBL PAN
Instytut Teatralny w Warszawie in. Zbigniewa Raszewskiego
Program Trzeci Polskiego Radia

Jury konkursu na dramat radiowy „NASŁUCHIWANIE: NIEPODLEGŁOŚĆ” pod przewodnictwem prof. Jacka Kopcińskiego ogłosiło swój werdykt – spośród ponad stu nadesłanych tekstów najlepsza okazała się sztuka „Nie-miejsce” Marcina Teodorczyka. To i cztery pozostałe wyróżnione słuchowiska zostaną zrealizowane przez zespół Teatru Polskiego Radia i zaprezentowane na antenie Trójki.

Po przeczytaniu 135  tekstów jury konkursu dramaturgicznego „NASŁUCHIWANIE: NIEPODLEGŁOŚĆ” przyznało: I nagrodę w wysokości 10 tys. złotych Marcinowi Teodorczykowi za sztukę „Nie-miejsce”; II nagrodę w wysokości 7 tys. złotych Katarzynie Dąbkowskiej-Kułacz za sztukę „Autarkia” i III nagrodę oraz 5000 złotych Edwardowi Dewereńskiemu za „Radio Wolna Europa”. Ponadto dwa równorzędne wyróżnienia w wysokości 3 tys. złotych trafiły do Tomasza Mana – za pracę „Wojna, dziecko, matka” oraz Witolda Pelki za sztukę „I w anioły”.

–  Pierwsza odsłona konkursu „NASŁUCHIWANIE”, którą ogłosiliśmy pod hasłem „NIEPODLEGŁOŚĆ”, spotkała się z ogromnym zainteresowaniem – mówi prof. Jacek Kopciński, przewodniczący jury konkursu. – Do redakcji „Trójki” wpłynęło 135 tekstów, spośród których w finale znalazło się pięć najbardziej oryginalnych sztuk. W konkursie wzięli udział zarówno znani dramaturdzy, jak i autorzy amatorsko zajmujący się twórczością literacką. Po otwarciu kopert z godłami jury z satysfakcją stwierdziło, że czterech spośród pięciu finalistów zadebiutuje w Teatrze Polskiego Radia.

Oprócz prof. Jacka Kopcińskiego z Instytutu Badań Literackich PAN, redaktora naczelnego miesięcznika „Teatr”, w skład jury konkursu weszli: Dominika Kluźniak – aktorka Teatru Narodowego; Krzysztof Czeczot – aktor i reżyser nagrodzony Prix Europa 2013 za słuchowisko „Andy”; Wawrzyniec Kostrzewski – reżyser teatralny i twórca telewizyjnego programu „La La Poland”; Mariusz Cieślik – zastępca dyrektora Programu 3 Polskiego Radia.

– Zaproponowany z okazji 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości temat okazał się bardzo inspirujący i zaowocował tekstami, które nie zawsze odwołują się do wydarzeń roku 1918 – dodaje przewodniczący jury. – Zgodnie z intencjami twórców konkursu, hasło „NIEPODLEGŁOŚĆ” zostało przez jego uczestników potraktowane w sposób szeroki i nieoczywisty. Wszystkie nadesłane sztuki świadczą zarazem o osobistym zaangażowaniu autorów.

Narodzone i wyróżnione dramaty zwróciły uwagę jury bardzo oryginalną, niekiedy wręcz zaskakującą formą radiową, która stanowi prawdziwe wyzwanie dla reżyserów przyszłych słuchowisk. Zwycięska sztuka wyemitowana została 11 listopada. Kolejne słuchowiska zrealizowane na podstawie nagrodzonych tekstów zostaną zaprezentowane na antenie Trójki w kolejne niedziele: 18 i 25 listopada oraz 2 i 9 grudnia o godzinie 20.05.

Ponadto 2 grudnia o godzinie 12.00 w Instytucie Teatralnym w Warszawie (ul. Jazdów 1) odbędzie się maraton wszystkich pięciu wyróżnionych słuchowisk.

W zamierzeniu organizatorów „NASŁUCHIWANIE” ma być wydarzeniem cyklicznym, które co roku zmieniać będzie podtytuł. Partnerem akcji jest Instytut Teatralny w Warszawie oraz Ośrodek Badań nad Polskim Dramatem Współczesnym.

I nagroda: Nie-miejsce Marcina Teodorczyka

Ten dramat ma kształt radiowego reportażu i rzeczywiści jest dokumentem – dokumentem tego, co się stało z Polakami w czasach późnej nowoczesności… „Nikt tu nie chce, bym była sobą. Każdy chce, żebym była gorsza. Płacą mi za to, wymagają, ale dobrze płacą i zwykle uczciwie” – mówi bohaterka „Nie-miejsca”, wnuczka Polaków wywiezionych w czasie wojny do Kazachstanu. Ta młoda kobieta w sercu i umyśle przechowała Polskę, której już nie ma, i nie może się z tym pogodzić. Dlatego opowiada o swojej miłości do ojczyzny i o upokorzeniu, jakiego doznała od rodaków, którzy nie znają swojej historii, tradycji, kultury, ale zawsze gotowi są zamanifestować swoja wyższość. Dobrze, że jej delikatny, wcale nie napastliwy głos usłyszeliśmy właśnie 11 listopada, kiedy celebrujemy nasz patriotyzm. Na rachunek sumienia nigdy nie jest za późno.

Jacek Kopciński

II nagroda: Autarkia Katarzyny Dąbkowskiej-Kułacz

W tej sztuce miejsca i sytuacje pojawiają się i znikają pod wpływem impulsów myślowych głównej bohaterki, a czas płynie strumieniem jej świadomości… Ta wewnętrzna żegluga odbywa się na trasie  Amygdala – Hipokamp – Autarkia i nie są to nazwy egzotycznych wysp, tylko obszary ludzkiego mózgu odpowiadające w kolejności: pamięci emocjonalnej, pamięci przestrzennej i – poczuciu kobiecej niezależności. Sam dramat – najbardziej oryginalny ze wszystkich nadesłanych na nasz konkurs – jest najlepszym wyrazem autarkii. Artystycznej autarkii jego autorki – Katarzyny Dąbkowskiej-Kułacz.

Jacek Kopciński

III nagroda: Radio Wolna Europa Edwarda Dewereńskiego

Radio w radiu to pomysł nienowy, ale cztery radia w jednym? Pierwsze to przedwojenne Polskie Radio Warszawa na fali czterysta osiemdziesiąt. Drugie to radio powstańcze, a właściwie radiostacja. Trzecie to Wolna Europa, od którego wzięła tytuł cała sztuka, a czwarte – to radio stalinowskie. Każde brzmi i szumi inaczej i każde relacjonuje inny dramat tych samych ludzi, dwóch polskich spikerów W „Trójce” jest ich wielu, więc wyobraźcie sobie, że musicie dzisiaj ogłosić wybuch wojny… Albo zapowiedzieć radziecki hymn jako nową polską pieśń narodową… Ten fantastyczny, radiowy skrót polskich losów stworzył w Radiu Wolna Europa Edward Dewereński.

Jacek Kopciński

I Wyróżnienie: Wojna, matka, dziecko Tomasza Mana

Ten dramat to nowoczesny poemat radiowy, rozpisany na trzy głosy: Matki, Dziecka i… Wojny, która mieszka w naszych głowach. „Mamo włosy ci pachną wojną” – mówi Dziecko do Matki, a Wojna się cieszy i dalej odbiera ludziom spokój. W tym dramacie świat wybucha, a ludzie się gubią, ale wojna nie jest w nim tylko tragiczną historią. Jest stanem umysłu, który wysadza w powietrze małżeństwo i  rodzinę. W powietrzu unosi się pył, nic nie widać, ale słychać głosy ludzi, którzy – mimo katastrofy -  szukają się po omacku, wiedzeni głosem dziecka. Tak gwałtowne i tak niezwykłe metafory radiowe konstruuje dziś tylko jeden autor – Tomasz Man.

Jacek Kopciński

II Wyróżnienie: I w anioły Witolda Pełki

Jaki wpływ miała spłuczka zerwana w klozecie pewnego terenowego komitetu PZPR na światopogląd urzędującego tam sekretarza? To fundamentalne pytanie pozostałoby bez odpowiedzi gdyby nie sensacyjna akcja tej świetnej komedii politycznej. Nieoczywistych związków przyczynowo-skutkowych jest w niej dużo więcej i nic dziwnego, skoro wszystkiemu patronuje sam Anioł Stróż, który pewnego dnia ukazał się na ścianie…. „Nadchodzi jakaś zmiana” – prorokuje główny bohater tej „cudownej” sztuki i nie myli się, bo w miasteczku, które wymyślił i usłyszał Witold Pełka, wybucha prawdziwa epidemia niepodległości!

Jacek Kopciński